Jesteś rodzicem? Wolne godziny na opiekę nad dzieckiem od 2 stycznia 2016 roku.

W cyklu „zmiany w prawie pracy 2016” mam dla Was jeszcze jedną nowinkę. Zmianie ulegnie art. 188 Kodeksu pracy, który wprowadza znane dwa dni tzw. opieki nad dzieckiem w wymiarze godzinowym.

Nowy art. 188 Kodeksu pracy otrzyma brzmienie:

§ 1. Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
§ 2. O sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym zwolnienia, o którym mowa w § 1, decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie takiego zwolnienia złożonym w danym roku kalendarzowym.
§ 3. Zwolnienie od pracy, o którym mowa w § 1, udzielane w wymiarze godzinowym, dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Niepełną godzinę zwolnienia od pracy zaokrągla się w górę do pełnej godziny.

Co dokładnie oznacza ta zmiana?

Od 2 stycznia przysługujące rodzicom dwa dni opieki nad dzieckiem będzie można wykorzystać w godzinach. Czyli w przypadku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, będziemy mieć prawo do 16 godzin zwolnienia z tego tytułu.

Na przykład, gdy będziemy mieli zaplanowaną wizytę z dzieckiem u lekarza, to nie będzie już konieczności korzystania z całego dnia wolnego na załatwienie tej sprawy. Będziemy mogli skorzystać na przykład z 2 godzin takiego zwolnienia i wyjść wcześniej z pracy na wizytę lub przyjść później. Można będzie również skorzystać z tych „wolnych” godzin w trakcie dnia pracy.
Myślę, że to rozwiązanie może się również okazać przydatne w przypadkach, gdy nasze dziecko będzie występowało w przedstawieniu w szkole/przedszkolu etc.

Co zrobić, aby skorzystać z nowego zwolnienia na opiekę nad dzieckiem?

Aby ze zwolnienia na opiekę korzystać w wymiarze godzinowym, zostaliśmy przez ustawodawcę zobowiązani do złożenia stosownego oświadczenia w tej sprawie.
Mamy bowiem cały czas prawo do korzystania z tego zwolnienia również w wymiarze dobowym. Natomiast w świetle możliwości skorzystania z prawa do godzinowego wymiaru, wybór wymiaru dobowego, w przypadku gdy pracujemy 8 h dziennie wydaje się bezcelowy. W momencie, gdy będziemy potrzebowali całego dnia wolnego, po prostu złożymy wniosek o liczbę godzin odpowiadającą pełnemu dniu naszej pracy.

Korzystanie z opieki w wymiarze dobowym może być korzystne dla osób, które pracują np. w równoważnym systemie czasu pracy i ich dniówka wynosi 12 h. Jeżeli wybiorą korzystanie z tego uprawnienia w wymiarze dobowym, to będą mieli prawo do 24 h wolnego, a nie 16 h.

Oświadczenie o wyborze formy korzystania z przedmiotowego zwolnienia składamy przy okazji przekazywania pracodawcy pierwszego wniosku w danym roku kalendarzowym, o skorzystanie ze zwolnienia. Wzór takiego wniosku znajdziecie w zakładce WZORY DOKUMENTÓW, do pobrania tutaj: Wniosek_opieka_nad_dzieckiem_188_KP_2016_wzór.

Co jeszcze warto wiedzieć o opiece nad dzieckiem z tytułu art. 188 Kodeksu pracy?

  1. Prawo do zwolnienia z tytułu opieki nad dzieckiem przysługuje na dzieci do ukończenia przez nie 14 roku życia.
  2. Prawo do dodatkowych 2 dni wolnych niestety przepada, jeżeli nie wykorzystamy ich do końca danego roku kalendarzowego. Dni te nie przechodzą na rok następny jak w przypadku zwykłych dni urlopowych.
  3. Z prawa do dwóch dni wolnych lub 16 godzin może skorzystać ojciec lub matka dziecka, pod warunkiem, że zadeklarują chęć korzystania z tego zwolnienia u pracodawcy. Wzór stosownego oświadczenia znajdziecie tutaj: Oświadczenie_rodzica_opieka_nad_dzieckiem_wzór
  4. Nie ma konieczności wykorzystywania dwóch dni przez jednego rodzica. Mogą „podzielić” się tym uprawnieniem i wykorzystać po jednym dniu w ciągu roku. W tym celu należy złożyć u pracodawcy stosowne oświadczenie. Wzór ten sam co powyżej (Oświadczenie_rodzica_opieka_nad_dzieckiem_wzór).
  5. Dodatkowo ważna uwaga dla świeżo upieczonych tatusiów: jeżeli matka Waszego dziecka nie pracuje lub przebywa na urlopie macierzyńskim i wiecie doskonale, że na pewno w danym roku kalendarzowym nie skorzysta z tego uprawnienia czym prędzej złóżcie stosowne oświadczenie w swoich kadrach, żebyście to Wy mogli skorzystać z tych dodatkowych dni (Oświadczenie_rodzica_opieka_nad_dzieckiem_wzór).
  6. W przypadku pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, zwolnienie godzinowe będzie ustalane proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Jeżeli okaże się, że zwolnienie miałoby obejmować niepełną godzinę po tych obliczeniach, to wówczas taką godzinę pracodawca powinien zaokrąglić w górę (do pełnej godziny).
  7. Liczba dzieci niestety nie wpływa na wymiar dni wolnych. Nie ważne, czy mamy jedno dziecko czy trójkę, w ciągu roku przysługują nam tylko 2 dni z tytułu opieki.

To tyle na dzisiaj. A Wy korzystacie z dwóch dni opieki na dziecko? Czy może zdarza się Wam zapomnieć i przepadają Wam bezpowrotnie? Do końca roku jeszcze trochę czasu, więc jak nie wykorzystaliście tych dni do tej pory, to jest jeszcze szansa, a od nowego roku będziemy wykorzystywać w godzinach 🙂

Interesuje Cię ten temat? Pozostańmy w kontakcie.
Zapisz się na newsletter i w prezencie pobierz poradnik "Jak negocjować podwyżkę?"

Print Friendly
  • Warto wiedzieć 🙂 Ja korzystam z tych dni, a teraz z godzin.

  • Rzewuski Jakub

    No to ja mam pytanie. A jak pracownik zmieni wymiar etatu w ciągu roku z pełnego na 1/4? Powiedzmy że złożył oświadczenie, że będzie wykorzystywał w sposób godzinowy i wykorzystał już 14 godzin.

    • To wykorzystał i już. Nikt mu tego nie zabierze. Po prostu w dalszej części roku nie będzie miał już do tych dni prawa.

      • Rzewuski Jakub

        A jeżeli był na 1/3 to po zaokrągleniu ma 6h. Załóżmy, że wykorzystał 5h i przeszedł na 1/8 etatu. Czy ma coś do wykorzystania czy nie?

        • Nie. W takim przypadku już nie będzie miał.
          Natomiast pamiętajmy, że jeżeli pracownik zadeklaruje, że chce korzystać z tego przywileju w dniach to nie przeliczamy ich na godziny i jak np. ktoś pracuje w równoważnym systemie czasu pracy i jego dniówka to 12 h i nie będzie chciał korzystać ze zwolnienia w wymiarze godzinowym tylko dobowym, to będzie miała dwa dni po 12 h.

          • Rzewuski Jakub

            A jak nie wybierze nic i będzie chciał brać w grudniu 2016 to jaki
            będzie miał limit przy założeniu 1/3 01-06/2016 i 1/8 07-12/2016

          • W takim przypadku powinniśmy postąpić
            jak przy obliczaniu urlopu.

            Mamy zatem 16 h na rok dla pełnego
            etatu.
            1/3 x 16 h x 6/12 = 2,66, w zaokrągleniu
            do pełnej godziny 3 h
            1/8 x 16 h x 6/12 = 1 h

            Czyli łącznie ma 4 h na cały rok

          • Rzewuski Jakub

            Rozumiem, że jak w drugą stronę zmiana to tak samo? Czyli patrzy się proporcjonalnie na wymiary etatu w ciągu roku?

          • Tak. Po prostu należy obliczyć prawo do konkretnej liczby godzin dla każdego okresu oddzielnie.

          • Rzewuski Jakub

            A jak będzie sytuacja taka jaj powyżej z tym, że drugi okres zatrudnienia zacznie się w sierpniu, a lipiec będzie miesiącem bez zatrudnienia?

          • W takim przypadku należy do powyższych wyliczeń z drugiej części podstawić 5/12 zamiast 6/12 (bo będzie 5 miesięcy pracy). Wtedy mamy 0,833 za drugą część roku, którą należy zaokrąglić do 1 h, więc wynik końcowy się nie zmieni.

  • Monika

    Pytanie nieco z innej beczki. Jeśli pracownik złożył oświadczenie o korzystaniu z opieki w sposób godzinowy, to czy może wykorzystać te godziny w sposób niepełny? Chodzi o jednorazowe korzystanie np. z 1 godz. i 30 min. opieki? Czy taki sposób jest dopuszczalny? Z góry dziękuję za odpowiedź 🙂

    • Wydaje mi się, że nie może. Paragraf 3, art. 188 Kodeksu pracy mówi:
      § 3. Zwolnienie od pracy, o którym mowa w § 1, udzielane w wymiarze
      godzinowym, dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu
      pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika.
      Niepełną godzinę zwolnienia od pracy zaokrągla się w górę do pełnej
      godziny.

      Skoro przy ustalaniu uprawnienia dla niepełnego etatu zaokrąglamy do pełnej godziny to i dla całego etatu nie powinniśmy jej dzielić.

      Myślę jednak, że praktyka pokaże jak się to ukształtuje.

  • Marcin

    no chyba jednak nie można wziąć na pół

  • Marcin

    Art. 189 1 mówi wyraźnie że może tylko jeden rodzic – całość

    • Art. 189 (1) mówi, że jeżeli oboje rodzice są zatrudnieni to z uprawnienia może korzystać jedno z nich. Nie mówi o tym, że ma to być całość. Chodzi tutaj o to, że nie może to się odbywać jednocześnie. Tzn., że na opiece nad dzieckiem danego dnia może być tylko jedno z nich. Przepis nie zabrania dzielenia się uprawnieniem.

  • Anka

    Witam , a co jesli jestem zaturdniona na umowe o prace na czas okreslony do 2017.01.01 ale obecnie zlozylam wypowiedzenie i zostaje w obecnym miejscu do konca marca to czy moge jeszcze wykorzystac w tej pracyy te dwa dni? Pracodawca powiedzial ze moge wykorzystac tylko jeden dzien,,,,??

    • Może Pani skorzystać z dwóch dni. Tylko ze świadomością, że w kolejnej pracy w tym roku nie będzie Pani już miała prawa do ich wykorzystania. Pracodawca nie może Pani odmówić skorzystania z tego uprawnienia.

  • andree

    A jeżeli złożyłem 1,5 roku temu przy przyjmowaniu do pracy oświadczenie że nie będę korzystał z dni wolnych w trybie art. 188 kp , a w drugim lub kolejnym roku chciałbym to zmienić (przepraszam może coś nie doczytałem a gdzieś to jest) i jednak skorzystać z tego prawa – to czy mogę to zrobić ??? jeżeli jest taka możliwość -najlepiej podstawa prawna.
    Bardzo proszę o odpowiedź.

    • Tak. Może Pan to zmienić informując pracodawcę o zamiarze korzystania z tych dwóch dni w danym roku. W kadrach na pewno mają stosowny druk na tą okoliczność. Podstawą prawną może być jedynie art. 188 KP.

  • monika

    Bardzo proszę o informację czy w trakcie roku pracownik może zmienić sposób korzystania z dni wolnych w trybie art. 188. Najpierw zadeklarował korzystanie z 2 dni i odebrał jeden dzień wolny, a następnie chciałby złożyć oświadczenie o zmianie na sposób godzinowy. Czy taka sytuacja jest dopuszczalna?

  • Tom

    Czy pracodawca ma prawo wymagać od współmałżonka/partnera swojego pracownika oświadczenia o tym, kto pobierze w danym roku przysługujące dwa dni na opiekę nad dzieckiem? Na jakiej podstawie, skoro drugiego rodzica nie łączy z nim żaden stosunek służbowy? Wzór takiego oświadczenia z miejscem na dwa podpisy można znaleźć w sieci, podobne przedstawił mi też mój pracodawca. A jeśli ja podpiszę, zaś moja partnerka odmówi złożenia podpisu na takim oświadczeniu, czy odbiera mi to ustawowe prawo do pobrania owych dni na opiekę u mojego pracodawcy?

  • Danek

    Mam pytanie: czy prawo wspomina coś o rozgraniczeniu czy też nie, co do wykorzystania dnia wolnego przy dzieciach własnych i współmałżonka?