1.000 zł na dziecko, od 1 stycznia 2016 r. przez 12 miesięcy? Dla kogo?

Dostałam od Was kilka zapytań o świadczenie w wysokości 1.000 zł miesięcznie z tytułu urodzenia dziecka, jakie pojawi się w nowym roku. Pytania były dość szczegółowe, więc postanowiłam temat zgłębić, ponieważ w ostatnim wpisie na temat zmian w uprawnieniach rodzicielskich, potraktowałam go raczej pobieżnie: Zmiany w uprawnieniach rodzicielskich.

Dzisiaj będzie dokładniej. Ze wszystkimi szczegółami dotyczącymi tego świadczenia. Okazało się przy głębszym poznaniu tematu, że odpowiedzi na niektóre pytania wcale nie są takie oczywiste. Niemniej jednak robiłam co w mojej mocy, aby zawrzeć w poniższym wpisie to, co jest Wam potrzebne.

Na wstępnie chciałabym zaznaczyć, że poniższe informacje są moją subiektywną oceną nowelizacji Ustawy o świadczeniach rodzinnych, jaka wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Proszę, nie traktujcie tego artykułu jako wiedzy ostatecznej. Świadczenie rodzicielskie jest nowym pomysłem i na pewno, już w trakcie obowiązywania ustawy pojawią się nowe interpretacje i ukształtuje się praktyka dotycząca jej stosowania. Także może się tak stać, że nie wszystko, co tu opisałam będzie się zgadzało. Jeżeli coś się zmieni, to oczywiście artykuł uzupełnię.

W artykule mniej dokładnie opisuję kwestie adopcji dzieci, pieczy zastępczej etc. Osoby zainteresowane tym tematem odsyłam bezpośrednio do tekstu ustawy (Ustawa o świadczeniach rodzinnych), niemniej jednak świadczenie w takich przypadkach również będzie wypłacane na bardzo podobnych zasadach jak w przypadku rodziców dziecka.

Skąd się wzięło świadczenie rodzicielskie?

Nowe świadczenie rodzicielskie jest wprowadzane nowelizacją Ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 24 lipca 2015 roku (Dz. U. z 2015 r. poz. 1217). Nowy rodzaj świadczenia tzw. – świadczenie rodzicielskie zostanie wprowadzone w życie od 1 stycznia 2016 r.

W nowelizacji ustawy znajdziemy cały nowy Rozdział 3a, dotyczący właśnie tego świadczenia.

Dla kogo 1.000 zł przez rok?

Świadczenie rodzicielskie będzie przysługiwało osobom, którym urodziło się dziecko, a które nie otrzymują zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego (uposażenie dotyczy np. funkcjonariuszy służby więziennej, granicznej etc., jest to swojego rodzaju zamiennik zasiłku macierzyńskiego).

Będą to następujące osoby:

  • bezrobotni – Uwaga! Aby otrzymać świadczenie rodzicielskie nie ma obowiązku rejestracji w urzędzie pracy,
  • niepracujący studenci,
  • osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowy zlecenie/dzieło, jeżeli nie będą z tego tytułu otrzymywały zasiłku macierzyńskiego – w konkretnych przypadkach mogą mieć do tego prawo, o umowach cywilnoprawnych możesz przeczytać więcej tutaj: Umowy cywilnoprawne),
  • osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą – jeśli nie będą pobierały zasiłku macierzyńskiego,
  • opiekunowie faktyczni dziecka (tj. osoby, które faktycznie opiekują się dzieckiem, jeżeli wystąpiły do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie dziecka) – w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia,
  • rodziny zastępcze, nie dotyczy rodzin zastępczych zawodowych – w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia,
  • osoby, która przysposobiły dziecko – w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia.

Kiedy świadczenie rodzicielskie nie będzie przysługiwało?

  • w przypadku, gdy co najmniej jeden z rodziców dziecka otrzymuje zasiłek macierzyński lub uposażenie macierzyńskie, z jakiekolwiek tytułu,
  • dziecko zostanie umieszczone w pieczy zastępczej,
  • w przypadku niesprawowania lub zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki – np. gdy matka rezygnuje z opieki nad dzieckiem, ponieważ idzie do pracy,
  • na dziecko jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego (na jedno dziecko otrzymujemy tylko jedno świadczenie), dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna,
  • jeżeli za granicą przysługuje świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego – oznacza to, że nie można pobierać świadczeń rodzicielskich z tytułu zamieszkania za granicą, a dodatkowo w Polsce.

PRZYKŁAD – Matka bezrobotna, ojciec pracujący

Matka dziecka jest bezrobotna i nie ma prawa do żadnego zasiłku macierzyńskiego (z żadnego tytułu), nie osiąga żadnych przychodów. Ojciec dziecka co prawda pracuje na podstawie umowy o pracę, ale nie będzie korzystał z urlopu macierzyńskiego ani rodzicielskiego u siebie w firmie. Wówczas matka dziecka otrzyma świadczenie.

Jeżeli ojciec dziecka zdecydowałby się na otrzymywanie zasiłku ze swojej firmy, to matka dziecka nie będzie miała prawa do świadczenia rodzicielskiego.

Czy świadczenie należy się ojcu dziecka?

Świadczenie rodzicielskie może w określonych przypadkach przysługiwać ojcu dziecka. Stanie się tak w przypadku:

  • skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego na wniosek matki dziecka po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka (po okresie 14 tygodni matka może np. iść do pracy i wówczas dalszą część świadczenia będzie pobierał ojciec dziecka),
  • śmierci matki dziecka,
  • porzucenia dziecka przez matkę.

Jaka jest wysokość świadczenia i przez jaki okres świadczenie będzie wypłacane?

Świadczenie rodzicielskie przysługuje w kwocie 1.000 zł miesięcznie i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Czyli jest to 1.000 zł netto (na rękę).

Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres:

  • 52 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, przysposobienia jednego dziecka lub objęcia opieką jednego dziecka,
  • 65 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką dwojga dzieci,
  • 67 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci,
  • 69 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci,
  • 71 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub objęcia opieką pięciorga i więcej dzieci.

WAŻNE: Jeżeli urodzi nam się więcej niż jedno dziecko, to otrzymamy świadczenie w wysokości 1.000 zł, a nie 2.000 zł miesięcznie. Po prostu nasze świadczenie będzie wypłacane przez dłuższy okres (terminy powyżej).

Świadczenie rodzicielskie przysługuje od dnia:

  • porodu,
  • objęcia dziecka opieką, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia,
  • przysposobienia dziecka, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Co zrobić, aby otrzymać świadczenie?

Należy złożyć stosowny wniosek o takie świadczenie do gminnych instytucji realizujących wypłaty świadczeń rodzinnych (w zależności od gminy mogą to być Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej, Urzędy Miasta etc., należy dowiedzieć się w swojej gminie). Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej zapewnia, że będzie również możliwość złożenia takiego wniosku przez Internet.

Na razie nie wiadomo jak wniosek będzie wyglądał, bowiem nie ukazało się rozporządzenie wykonawcze do ustawy, w którym ten wzór ma być zawarty.

Wzór wniosku możemy znaleźć w Rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. 2015 poz. 2284). Jest to Załącznik nr 16, odnajdziemy go na stronie 73 Rozporządzenia.

Wzór wniosku można również pobrać z większości stron Miejskich Ośrodków Pomocy Społecznej.

W jakim terminie należy złożyć wniosek?

Wniosek o świadczenie będzie można złożyć najwcześniej 2 stycznia 2016 r. (1 stycznia jest dniem wolnym od pracy). Należy pamiętać, że jeżeli chcemy otrzymać świadczenie za pełny okres, to powinniśmy zgłosić się z wnioskiem w ciągu 3 miesięcy od porodu. Jeżeli zrobimy to w późniejszym terminie, świadczenie będzie nam przysługiwało od momentu złożenia wniosku, czyli dostaniemy mniej wypłat.

Dzieci urodzone w 2015 r. też mają prawo do świadczenia

O świadczenie rodzicielskie mogą się starać również rodzice dzieci urodzonych przed 1 stycznia 2016 r. (oczywiście ci, którzy spełnią warunki omówione powyżej). Świadczenie w takim przypadku będzie wypłacane przez krótszy okres. Do ukończenia przez dziecko 1 roku życia (w przypadku wieloraczków, odpowiednio dłużej).

UWAGA dla rodzin otrzymujących inne świadczenia

W przypadku ubiegania się o zasiłek rodzinny lub jego pobierania, przy ustalaniu dochodu rodziny – dochód rodziny zostanie powiększony o kwotę wypłacanego świadczenia rodzicielskiego zgodnie z Ustawą o świadczeniach rodzinnych.

Wyrównanie świadczenia rodzicielskiego – dla kogo?

Od 1 stycznia 2016 r. minimalna wysokość netto świadczeń z tytułu zasiłku macierzyńskiego nie będzie mogła być niższa niż wysokość świadczenia rodzicielskiego, tj. 1.000 zł miesięcznie.

Oznacza to, że jeżeli np. prowadzimy działalność i nasz zasiłek macierzyński wypłacany przez ZUS miałby być niższy niż 1.000 zł netto, wówczas należeć nam się będzie wyrównanie do gwarantowanego 1.000 zł.

Taka sama sytuacja będzie miała miejsce, jeżeli z jakiegoś innego tytułu otrzymujemy zasiłek macierzyński niższy niż 1.000 zł (np. z tytułu umowy zlecenia czy umowy o pracę), wtedy również mamy gwarancję „dopłaty” do 1.000 zł.

Prawo do wyrównania od 1 stycznia 2016 r. będą miały także osoby, które prawo do zasiłku macierzyńskiego nabyły przed tą datą (czyli urodziły dziecko w 2015 r.). Wyrównanie będzie się należało od 1 stycznia 2016 r. Za miesiące z 2015 r. nie będzie wypłacane.

Wypłata wyrównania wynika ze zmian w tzw. ustawie zasiłkowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 159 ze zm.).

Podsumowanie

Jak już pisałam wcześniej, moim skromnym zdaniem, powyższa zmiana nie jest doskonałym rozwiązaniem. Nie jest też w stu procentach zła. Oczywiście zgodzę się, że w przypadku gdy jesteśmy studentem pracującym na podstawie umowy zlecenia, to takie 12.000 zł w momencie narodzin dziecka, od Państwa będzie dla nas ogromnym wsparciem. Niemniej jednak najbardziej boli mnie fakt, że osoby nieopłacające żadnych składek, ani niepłacące podatków, również będą takie wsparcie otrzymywały, a osoby, które prowadzą własne biznesy lub pracują właśnie na umowach cywilnoprawnych (i płacą podatki) otrzymają tylko wyrównanie do gwarantowanego 1.000 zł. Myślę, że nie do końca to jest dobry kierunek polityki prorodzinnej. A Wy? Jakie macie zdanie na ten temat?

 

Interesuje Cię ten temat? Pozostańmy w kontakcie.
Zapisz się na newsletter i w prezencie pobierz poradnik "Jak negocjować podwyżkę?"


 

Print Friendly
  • Zgadzam się z Toba. Planując dziecko w tym roku bardziej opłaca mi się nie szukać teraz pracy… Zdecydowanie wolałabym rozkręcić biznes i mieć wsparcie umożliwiające pogodzenie firmy z macierzyństwem

    • Biorąc pod uwagę, że całkiem możliwe będzie otrzymywanie jeszcze dodatkowo 500 zł, to niektórym nie będzie się opłacało pracować.